Kritische empathie (fil/burgerschap)

Kritische empathie.

Intro

Wat is kritische empathie en waarom is het belangrijk?
We leven in een samenleving waar veel ideeën over goed en kwaad naast elkaar bestaan. Die verschillen leiden soms tot conflicten, dat hoort ook bij een gezonde democratie. Voor jezelf en voor onze democratie is het wel belangrijk dat je kan begrijpen dat mensen met verschillende achtergronden tot verschillende ideeën komen en dat jouw achtergrond ook meespeelt in jouw opvattingen. Je in kunnen leven in de ander en begrijpen hoe achtergrond, ervaringen en normen en waarden meespelen in hun, maar ook je eigen ideeën, noemen we kritische empathie.

Er wonen ruim 17 miljoen mensen in Nederland. Iedereen heeft zijn eigen verhaal, zijn eigen geschiedenis en ervaringen. Zo wordt iedereen gevormd tot de mensen die ze nu zijn. Sommige ervaringen deel je met anderen, maar er is niemand met wie je ze allemaal deelt. Hoe jij jezelf ziet, je identiteit, wordt mede ingegeven door die geschiedenis en ervaringen. Je identiteit is op zijn beurt weer van grote invloed op de standpunten die jij inneemt. Niet alleen over zichzelf, maar ook over de wereld om hen heen. Als je je hier niet van bewust bent, kan dat leiden tot onbegrip en die onbegrip kan betekenen dat iedereen zich terugtrekt binnen de eigen bubble.

Met kritische empathie kun je dit voorkomen. Je leert dan te achterhalen welke ervaringen tot de standpunten van andere mensen hebben geleid. Dit doe je door te bedenken welke waarden iemand heeft en hoe die waarden bij hun achtergrond passen. Wat de maatschappelijke positie van iemand is. En welke gevolgen dat heeft voor iemands standpunten.

Met kritische empathie doe je dus meer dan alleen het erkennen van verschillende opvattingen. Je leert je open te stellen voor de ander door hun opvattingen te begrijpen, door je in te leven in mensen met andere ervaringen. En te bedenken hoe jij zou reageren als jij in dezelfde positie zou zitten.

Uitleg Rubric
Kritische empathie is een lastige vaardigheid om te leren. Je moet de vaardigheid dan ook in stapjes doorlopen. De rubric helpt je bij die stapjes. Je begint bovenaan in de rubric. Bij iedere stap naar onder heb je telkens de informatie van de stap daarboven nodig. Maak dus eerst altijd de eerdere stap af. Je leert dus van boven naar beneden steeds meer onderdelen van kritische empathie.

Van links naar rechts zie je de mate van diepgang van de vaardigheid beschreven. Bij beschrijven kun je uit de tekst of video de ideeën van de ander halen. Bij analyseren kun je uitleggen hoe die ideeën samenhangen met iets anders, bijvoorbeeld bepaalde waarden of politieke overtuigingen. Evalueren betekent dat je de ideeën van de ander, maar ook je eigen ideeën, kunt beoordelen op basis van de criteria in de rubric.

Doordat meningen mede gevormd worden door ervaringen, politieke overtuigingen en de waarden die de basis vormen voor de identiteit van mensen, kan een discussie over hun meningen overkomen als een discussie over hun identiteit. Dit onderkennen kan alleen als je alle voorgaande vaardigheden op het meest diepgaande niveau beheerst.


Bevorderen van zelfregulatie in de mens- en maatschappijvakken – NRO praktijkgericht onderzoek (40.5.18500.018) Universiteit van Amsterdam 2020

Kritische empathie –
Jasper Beckeringh, Cartesius2

Rubric


 

Klik op de afbeelding om de rubric te vergroten of download de rubric als pdf

Video

Scaffolds

SCAFFOLD – opvang vluchtelingen
download (pdf)

SCAFFOLD – demonstreren in coronatijd
download (pdf)

SCAFFOLD – essayopdracht
download (pdf)

Lessen

Lessen kritische empathie
download (pdf)

MENU